Doktorat to trzeci i ostatni stopień kształcenia wyższego w Europie. Prawie wszędzie potrzebujesz tytułu magistra, przez 3–4 lata prowadzisz własne badania, a na koniec bronisz rozprawy doktorskiej. Od kraju do kraju różni się to, z czego żyjesz w tym czasie: w niektórych krajach jesteś pracownikiem z pensją, w innych studentem ze stypendium – a w niektórych musisz samodzielnie znaleźć finansowanie.
Pracownik z pensją – w Danii, Holandii, Norwegii i Szwecji doktoranci są zwykle zatrudnieni przez uczelnię; w Estonii i Słowenii większość pracuje jako młodsi pracownicy naukowi lub młodzi badacze. We Francji contrat doctoral to 3-letnia umowa o pracę z wynagrodzeniem co najmniej 2300 € brutto miesięcznie (2026).
Student ze stypendium – w Polsce każda szkoła doktorska wypłaca stypendium (3570,50 zł miesięcznie, a po ocenie śródokresowej 5500,50 zł w 2026 r.), na Słowacji co najmniej 1025,50 € miesięcznie, w Czechach dochód doktorancki w wysokości co najmniej 1,2-krotności płacy minimalnej, we Włoszech borsa (często 16 243 € brutto rocznie w 2026 r.). W Wielkiej Brytanii stypendium UKRI wynosi od 1 października 2026 co najmniej 21 805 £ rocznie.
Finansowanie mieszane lub własne – w Niemczech, Austrii, Szwajcarii, Finlandii i Belgii możesz mieć etat w projekcie badawczym, stypendium albo finansować się samodzielnie. Na Węgrzech, w Grecji, Macedonii Północnej i Turcji wielu doktorantów płaci czesne lub pracuje w trakcie studiów.
MSCA Doctoral Networks – unijny program Marie Skłodowska-Curie Actions finansuje stanowiska doktoranckie w międzynarodowych sieciach uczelni i firm. Kandydaci mogą mieć dowolne obywatelstwo, muszą zapisać się na studia doktoranckie i co do zasady nie mogą w ciągu 36 miesięcy przed rekrutacją mieszkać ani pracować w kraju instytucji rekrutującej dłużej niż 12 miesięcy. UE wypłaca dodatek na utrzymanie, a w odpowiednich przypadkach także dodatek mobilnościowy. Stanowiska są ogłaszane na portalu EURAXESS, unijnej stronie z ofertami pracy w nauce – przeczytaj więcej o Doctoral Networks.
Kliknij kraj, aby przejść do naszego pełnego przewodnika (o doktoracie przeczytasz w rozdziale „Doktorat (PhD)”). Ostatnia kolumna pokazuje liczbę programów studiów doktoranckich w naszej bazie według stanu na wrzesień 2026 (Belgia, Dania, Francja, Niemcy, Grecja, Irlandia, Włochy, Litwa, Holandia, Rumunia i Szwecja: listopad 2026) – wkrótce dołączą kolejne kraje.
| Kraj | Typowy czas trwania | Status doktoranta | W naszej bazie |
|---|---|---|---|
| Austria | 3 lata lub dłużej | student; w szkołach doktorskich zwykle zatrudniony przez uczelnię | 171 |
| Belgia | około 4 lat | asystent doktorancki (pracownik) lub stypendysta | 130 |
| Bułgaria | 3 lata (w niepełnym wymiarze 4) | student; miejsca finansowane przez państwo – po egzaminie | 1823 |
| Chorwacja | 3 lata | student | 148 |
| Cypr | 6–16 semestrów | student, często na stanowisku badawczym | 126 |
| Czechy | 3–4 lata | student z dochodem doktoranckim w wysokości co najmniej 1,2 × płaca minimalna | 1463 |
| Dania | 3 lata | pracownik z 3-letnią umową | 75 |
| Estonia | najczęściej 4 lata | młodszy pracownik naukowy (pracownik) | 81 |
| Finlandia | około 4 lat | często zatrudniony przez uczelnię lub na grancie | 113 |
| Francja | 3 lata | pracownik z umową contrat doctoral – co najmniej 2300 € brutto miesięcznie (2026) | 544 |
| Grecja | 3–6 lat | student | 118 |
| Hiszpania | do 4 lat | student; umowa predoktorska od 56% wynagrodzenia referencyjnego | 1604 |
| Holandia | 4 lata | pracownik | 105 |
| Irlandia | 3–4 lata | student ze stypendium | 348 |
| Islandia | 3–4 lata | student; granty z funduszu badawczego | 8 |
| Liechtenstein | 3 lata lub dłużej | pracownik naukowy lub finansowanie przez firmę | 5 |
| Litwa | do 4 lat | student ze wsparciem państwa | 141 |
| Luksemburg | 3–4 lata | student, często także pracownik | 3 |
| Łotwa | 3–4 lata | student; miesięczne stypendium na miejscach finansowanych przez państwo | 88 |
| Macedonia Północna | 3 lata | w większości studia płatne | 149 |
| Malta | w pełnym lub niepełnym wymiarze | student | 37 |
| Niemcy | bez określonego czasu | pracownik naukowy (TV-L E13) lub stypendysta | 239 |
| Norwegia | 3–4 lata | pracownik | 109 |
| Polska | 3–4 lata | stypendium 3570,50 zł, po ocenie śródokresowej 5500,50 zł miesięcznie (2026) | 952 |
| Portugalia | 6–8 semestrów | stypendia FCT (1600 w 2026 r.) | 790 |
| Rumunia | 4 lata | umowa doktorancka; część zatrudniona jako asystenci badawczy | 234 |
| Serbia | 3 lata | student; miejsca finansowane przez państwo | 290 |
| Słowacja | 3–4 lata | stypendium co najmniej 1025,50 € miesięcznie (w pełnym wymiarze) | 840 |
| Słowenia | 3 lata | często młody badacz (pracownik) | 118 |
| Szwajcaria | 3–5 lat | często zatrudniony jako asystent | 423 |
| Szwecja | około 4 lat | pracownik; bez czesnego | 352 |
| Turcja | 4 lata lub dłużej | student lub asystent badawczy | – |
| Węgry | około 4 lat | student; ograniczona liczba miejsc finansowanych przez państwo | 303 |
| Wielka Brytania | 3–4 lata | student; stypendium UKRI co najmniej 21 805 £ rocznie (od 1 października 2026) | 2133 |
| Włochy | 3 lata | stypendium (borsa), często 16 243 € brutto rocznie (2026) | 1219 |
Przeszukaj wszystkie programy studiów doktoranckich: Studia doktoranckie w Europie » · Przed doktoratem: studia magisterskie w Europie »
Źródła: Eurydice – krajowe opisy studiów trzeciego stopnia (PhD) (aktualizowane od 2023 do października 2026); Marie Skłodowska-Curie Actions – Doctoral Networks; etudiant.gouv.fr; UKRI; ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Polska); dekret królewski 1251/2024 (Hiszpania); UKIM; FCT. Stan na październik 2026.
PL 
EN
CS
DE
ES
FR
HU
IT
PT
РУ
SK
TR
УК
AR
中文